Bổ xoài cắt ô vuông kiểu nhím và cắt lát: cách làm đẹp, an toàn

Bổ xoài kiểu "nhím" là cắt hai má xoài sát hai bên hạt dẹt, khứa thịt thành ô vuông mà không cắt thủng vỏ, rồi lộn ngược má xoài cho các khối thịt nở bung ra như lưng con nhím. Muốn cắt lát thì gọt vỏ trước, đặt xoài nằm nghiêng, lạng từng lát dọc theo mặt hạt. Bí quyết chung là biết hạt nằm ở đâu: hạt xoài dẹt, nằm dọc giữa quả, mặt rộng song song với hai má.

Hiểu quả xoài: hạt nằm ở đâu

Hạt xoài là một khối dẹt, to, có lớp xơ bám quanh. Nhìn quả xoài, bạn sẽ thấy nó có hai mặt rộng (gọi là má) và hai cạnh hẹp. Hạt nằm giữa, mặt dẹt của hạt song song với hai má. Vì vậy:

• Cắt song song với má, cách đường giữa khoảng 1 cm, là đi sát hạt mà không chạm hạt.
• Cắt vuông góc với má là đâm thẳng vào hạt.

Mẹo tìm má: đặt xoài lên thớt, nó sẽ tự nằm nghiêng trên một má. Cuống ở trên, mặt đang nhìn lên là má còn lại.

Chọn xoài chín vừa để bổ

Ở Việt Nam có nhiều giống xoài quen thuộc: xoài cát Hoà Lộc (vùng Tiền Giang cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp) thịt mịn, ngọt thơm; xoài cát chu; xoài Úc quả tròn, thịt dày; xoài keo, xoài tượng hay ăn xanh. Màu vỏ không phải lúc nào cũng báo chín: nhiều giống chín vẫn còn vỏ xanh. Cảm giác tay và mùi thơm ở cuống tin cậy hơn.

Rửa sạch vỏ xoài trước khi cắt: dao đi qua vỏ sẽ kéo bụi bẩn, nhựa vỏ vào thịt quả.

Cách bổ kiểu nhím (cắt ô vuông)

1. Đặt xoài đứng: cuống hướng lên, một cạnh hẹp hướng về phía bạn. Hoặc để xoài nằm nghiêng trên má — cách này vững hơn cho người mới.
2. Cắt má thứ nhất: đặt dao cách đường giữa khoảng 1 cm (tuỳ giống, xoài to thì xa hơn), cắt thẳng xuống. Nếu chạm hạt cứng, dịch dao ra ngoài một chút.
3. Cắt má thứ hai: xoay quả, làm tương tự bên kia. Còn lại phần giữa có hạt.
4. Khứa ô: đặt má xoài lên thớt, mặt thịt hướng lên. Dùng dao gọt mũi nhọn khứa các đường song song cách nhau khoảng 1,5–2 cm, sâu tới sát vỏ nhưng không cắt thủng vỏ. Xoay má 90 độ, khứa tiếp các đường cắt ngang, được lưới ô vuông.
5. Lộn má: hai tay cầm hai mép má xoài, dùng ngón cái đẩy nhẹ mặt vỏ từ dưới lên cho cong ngược lại. Các khối thịt bung ra thành hình nhím.
6. Ăn hoặc lấy thịt: ăn trực tiếp bằng dĩa, hoặc lạng sát vỏ để khối thịt rơi vào bát.

An toàn khi khứa ô

Nhiều người cầm má xoài trong lòng bàn tay rồi khứa — đây là cách hay gây đứt tay nhất, vì dao dễ xuyên qua vỏ mỏng vào tay. Luôn đặt má xoài lên thớt khi khứa. Nếu vỏ xoài mỏng, khứa nông hơn một chút; đẩy lộn ra vẫn bung được.

Cách cắt lát (gọt vỏ trước)

1. Gọt vỏ bằng dao bào hoặc dao gọt, từ cuống xuống đáy. Xoài chín trơn — giữ quả bằng khăn giấy hoặc găng tay.
2. Đặt xoài nằm nghiêng trên má, trên thớt có lót khăn ẩm để chống trượt.
3. Lạng từng lát song song mặt thớt, dày khoảng 0,5–1 cm, từ trên xuống cho tới khi chạm hạt.
4. Lật quả, lạng mặt bên kia.
5. Phần quanh hạt: cắt dọc hai cạnh hẹp thành que dài.

Cách này cho lát dài, đẹp, hợp xếp đĩa hoặc làm gỏi, nhưng tay dễ trơn — người lớn làm.

Cách dùng cốc thuỷ tinh

Một mẹo được nhiều người dùng: cắt hai má như bước bổ nhím, rồi cầm má xoài, ấn mép thịt sát vỏ vào miệng một chiếc cốc thuỷ tinh chắc, kéo từ trên xuống. Thịt xoài trượt vào trong cốc, vỏ ở ngoài. Cách này hợp với xoài chín vừa. Dùng cốc thành dày, không nứt mẻ.

Phần hạt: đừng bỏ phí

Quanh hạt vẫn còn thịt. Người lớn gọt vỏ phần giữa, cắt dọc theo hai cạnh lấy được hai que thịt dài. Phần dính hạt cho vào máy xay sinh tố cùng chút nước rồi lọc, hoặc đơn giản là "gặm hạt xoài" — niềm vui nhỏ của bao đứa trẻ, chỉ cần đeo yếm và rửa tay sau đó.

Lưu ý: nhựa xoài và dị ứng

Vỏ và nhựa xoài chứa urushiol, cùng nhóm chất gây kích ứng như ở cây sơn ta. Một số người bị ngứa, nổi mẩn quanh miệng hoặc ở tay khi tiếp xúc với vỏ xoài, nhất là xoài xanh nhiều nhựa.

• Người dễ dị ứng nên đeo găng tay khi gọt, và gọt bỏ vỏ thay vì ăn kiểu gặm sát vỏ.
• Rửa tay ngay sau khi gọt.
• Nếu nổi mẩn, sưng môi, khó thở sau khi ăn xoài: khó thở là dấu hiệu cấp cứu; mẩn ngứa kéo dài thì đi khám da liễu hoặc dị ứng.

Bảo quản xoài đã cắt

• Cho vào hộp kín, để ngăn mát, ăn trong khoảng 1–2 ngày.
• Không để xoài đã cắt ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, nhất là mùa nóng.
• Cấp đông: cắt khối, trải khay, đông cứng rồi cho vào túi — rất tiện làm sinh tố.
• Xoài nguyên quả chưa chín để ở nhiệt độ phòng cho chín; chín rồi mới cho tủ lạnh để chậm lại.

Lỗi hay gặp khi bổ xoài

Góc nhìn hôm nay: một quả xoài, nhiều kiểu cắt

Bổ nhím là kiểu cắt "đã mắt" nhất: một động tác lộn má là cả một khối ô vuông bung ra đều tăm tắp. Nhưng mỗi kiểu cắt hợp một việc: nhím để ăn ngay, lát để xếp đĩa, que để trẻ cầm, khối nhỏ để làm chè hay sữa chua. Hãy tập cả ba, và cho trẻ tham gia phần an toàn: rửa xoài, đẩy lộn má xoài sau khi người lớn đã khứa xong — trẻ sẽ thích khoảnh khắc "nhím xù lông" ấy.